محمد حسن سمسار

143

جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )

اين كاوشها روشن ساخت كه حتى در گورهائى كه داراى يك سو هستند جهت دفن مردگان متفاوت است . در عكس شماره 33 خوشبختانه سالم ماندن اسكلت مردگان ، در روشنگرى چگونگى جهت دفن ما را كاملا يارى مىكند . با توجه باينكه اين گورستان كه در كنار يك مسجد ايجاد شده نميتواند گورستان غير مسلمان باشد . و با توجه باينكه در كنار همين گورها گورهائى با سنگ قبرهائى اسلامى با ادعيه و آيات قرآن به خط كوفى بدست آمده . ( عكس شماره 29 ) « * » و با توجه باينكه در همين قبرها انگشترهائى با خط كوفى ( عكس شماره 31 ) يافت شده ، جاى ترديد نيست كه اين گورها اسلامى است . نتيجه آنكه در سده‌هاى نخستين اسلامى ، حتى تا سده‌هاى بعد نيز شيوه تدفين كنونى رعايت نميشده است . چنان كه در كاوشهاى باستانشناسى خوارزم نيز كه در صفحات آينده ياد خواهيم كرد ، همين وضع وجود دارد . در گورستان سيراف مردگان گاهى به پشت و زمانى بر پهلو راست خوابيده‌اند . و صورت آنها بسوى شمال است . كف گورها غالبا پوشيده از ملاط گچ است ، و جهت قبرها چون ديگر بخش‌هاى قبرستان سيراف زمانى شمالى جنوبى و گاهى شرقى غربى است . ( عكس شماره 32 ) گورهاى اطراف مسجد امام حسن داراى ويژگيهاى است كه به نظر ميرسد بايستى مقابر خانوادگى باشند . زيرا اجساد گاهى روى هم مدفون شده است . بدين معنى كه پس از گذشت مدتى از دفن مردگان ، مقابر مجددا مورد استفاده قرار گرفته‌اند ، و اجساد تازه‌اى بر روى اجساد قديم به خاك سپرده شده‌اند . ( عكس شماره 32 ) دسته ديگرى از گورها در اين ناحيه موجودند كه گورهاى جمعى به نظر ميرسند . زيرا مقدار كثيرى استخوان‌هاى بازمانده اجساد بطور مخلوط در آن به چشم مىخورد . ( عكس‌هاى شماره 35 - 36 ) در مورد اين گورها ميتوان دو

--> ( * ) گزارش كاوشهاى باستانشناسى سيراف - سال 1351 - نوشته آقاى حسين بختيارى - مركز پژوهشها و كاوشهاى باستانشناسى و تاريخ هنر ايران .